SpaceX’in Falcon 9 roketinin üst kademesi, çarşamba günü Birleşik Krallık saatiyle 08.00’den önce Ay’ın Dünya’ya bakan yüzündeki Einstein Krateri yakınlarına çarptı. Parçanın Ay yüzeyine saatte yaklaşık 5.400 mil hızla çarptığı belirtildi. Bu hız, ses hızının yaklaşık yedi katına karşılık geliyor. NASA, çarpışmanın Dünya için herhangi bir risk oluşturmadığını ve bölgeyi bilimsel amaçlarla gözlemleyeceğini açıkladı. Halihazırda Ay’ın yörüngesinde bulu uzay araçlarının hiçbiri çarpışmayı canlı görüntüleyebilecek konumda değildi. Bu yüzden bilim insanlarının şu andaki ilk görevi, yüzeyin çarpışma öncesi ve sonrası görüntülerini karşılaştırarak yeni çarpışma kraterini tespit etmek.
BBC Bilim muhabiri Pallab Ghosh’a göre, Güney Kore’nin Danuri yörünge aracı, çarpışma alanının yakınından kısa süre önce geçtiği için olayı gerçek zamana yakın şekilde görüntüleme konusunda en yüksek şansa sahip araçtı. Ghosh’a göre Danuri ekibi, Kore haber kaynaklarına, herhangi bir görüntünün ancak araştırma enstitüleri tarafından yapılan analiz tamamlandıktan sonra yayınlanacağını ve bunun için belirli bir tarih verilmediğini bildirdi. Ghosh, NASA’nın Lunar Reconnaissance Orbiter aracının ise önümüzdeki günlerde bölgeyi fotoğraflamak için uygun konuma geleceğini söyledi. Ghosh’a göre çarpışma sırasında karanlıkta olan Amerika kıtasındaki yer teleskopları da kısa süreli ışık parlamasını ve toz bulutunu yakalama konusunda en uygun konumdaydı. Ghosh, bilim insanlarının verilerin doğruluğunu kontrol etmesi nedeniyle görüntülerin temizlenmesinin genellikle saatler, bazen de günler sürebileceğini belirtti.
Ay’a çarpan söz konusu nesne, bir SpaceX Falcon 9 roketinin üst kademesi. Falcon 9 roketi, insanları ve yükleri Dünya yörüngesine ve ötesine taşımak için SpaceX tarafından tasarlanıp üretilen, yeniden kullanılabilir iki kademeli bir roket olarak tanımlanıyor. Roketin ilk kademesi, aracı Dünya’dan uzaklaştıran ilk büyük itişi sağlıyor. Üst kademe ise uzay araçlarının daha uzak noktalara gönderilmesine yardımcı oluyor. Ay’a çarpan üst kademe, iki robotik Ay iniş aracını taşıyan görev kapsamında Ocak 2025’te fırlatıldı. Falcon 9’un bir bölümü Dünya’ya dönerek sonraki görevlerde kullanılmak üzere tasarlanırken bazı parçaları uzayda bırakılıyor. Söz konusu üst kademe de Dünya çevresinde uzun ve geniş bir yörüngede kaldı. Bu yörünge parçayı, Ay’ın çekim gücünün rotasını değiştirdiği bölgeye kadar taşıdı. Üst kademe daha sonra Ay yüzeyine çarpacağı bir güzergâha yöneldi.
Cambridge Üniversitesi’nden gök bilimci Dr. Matt Bothwell, çarpışmayı Ay üzerinde gerçekleştirilen güzel, küçük ve düzenli bir deney olarak nitelendirdi. Bothwell bununla birlikte, insan yapımı nesnelerin oluşturduğu uzay çöpleri nedeniyle uzayın giderek daha kalabalık hale geldiği uyarısında bulundu. Bothwell, uzayın aşırı kalabalıklaşması nedeniyle önümüzdeki birkaç on yıl içinde Dünya yörüngesinin ötesine geçmenin zorlaşabileceğini söyledi.
NASA, çarpışmanın Dünya için herhangi bir risk oluşturmadığını ve bölgeyi bilimsel amaçlarla gözlemleyeceğini açıkladı. Elbette ki, bu çarpışma Ay için bir yeni krater yaratmış, ama Dünya için bir tehlike değil. Bu yüzden NASA’nın planı, bölgeyi detaylıca incelemek. Danuri’nin geçişi sayesinde, olayı gerçek zamana yakın şekilde görebilecek en yakın araç olarak öne çıkıyor. Ancak Ghosh’a göre, görüntülerin yayınlanması için araştırma enstitülerinin analizini tamamlaması gerekiyor.
Gelişmelerin devam ettiği bu konuyla ilgili yetkililer, Ay’ın yörüngesinde kalan uzay araçlarının çarpışmayı canlı görüntüleyemeyeceklerini belirtti. Bilim insanları, çarpışma öncesi ve sonrası görüntüleri karşılaştırarak yeni kraterin yerini tespit etmeye çalışacak. NASA’nın Lunar Reconnaissance Orbiter aracının önümüzdeki günlerde bölgeyi fotoğraflamak için hazırlıkta olduğu bilgisini de duyuruyor.
Bakalım bundan sonra bu yeni Ay kraterinin bize ne gibi bilimsel sırlar açacağını, ve uzaydaki kalabalıklaşmanın ne kadar tehlikeli olduğuna dair daha net bir resim elde edip edemeyeceğimizi.
Kaynak: Orijinal Haber
