BM’den hava kirliliği uyarısı: ‘Yılda 100 bin ek ölümle bağlantılı olabilir’

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), iklim değişikliği ile birlikte artan orman yangınlarının hava kirliliğinin en büyük kaynaklarından biri haline geldiğini belirtti. Kuruluş, gelişmiş ülkelerde sanayi ve ulaşımdan kaynaklanan kirliliğin azaldığını, ancak orman yangınlarından yayılan dumanın bu iyileşmeyi tersine çevirebileceği konusunda uyarıda bulundu. WMO’nun yıllık hava kalitesi ve iklim raporu, hava kirliliği ile iklim değişikliğinin birbirine yakından bağlı olduğunu ve iki sorunun birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

Raporda, 1990’lardan bu yana aşırı orman yangını olaylarının üç katına çıktığı ve 2010‑2018 yılları arasında her yıl yaklaşık 100 bin ek ölüme yol açabileceği bildirildi. Yılda artan 100 bin ek ölüm, 2025’te Kanada kuzeyi, Rusya’nın bazı bölgeleri ve Batı‑Orta Afrika’da PM2.5 seviyelerinin uzun dönem ortalamalarının üzerine çıkmasıyla ilişkilendirildi. İspanya’nın kuzeybatısı da yaz sonu yangınları sonrası yüksek kirlilikle karşı karşıya kaldı.

WMO Bilim Sorumlusu Lorenzo Labrador, orman yangınlarından yayılan dumanın çok uzak bölgelere taşınabileceğini ve temiz bölgelerin bile bu kirliliğe maruz kalabileceğini söyledi. Labrador, “Şehriniz veya bölgeniz ne kadar temiz olursa olsun, orman yangınlarından kaynaklanan büyük miktarda kirlilik taşınırsa hava kalitesi de olumsuz etkilenebilir” dedi. Raporda ayrıca, PM2.5 partiküllerinin akciğerlere derinlemesine nüfuz edebileceği ve solunum ile kalp‑damar hastalıklarına yol açabileceği, bu partiküllerin çok sayıda zehirli kimyasal taşıdığı ve inhalasyonun vücutta iltihaplanma ve akciğer hastalıklarına neden olabileceği belirtilmişti.