Salı, 22 Eylül 2026

Kuru temizlemede kullanılan kimyasalda yeni bulgu: Karaciğer hasarı riski 3 kat yüksek

2 dk okuma 0 yorum

Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) araştırmacıları, 2017‑2020 yılları arasında ABD’nin NHANES programı kapsamında 20 yaş ve üzeri bireylerden alınan kan örneklerini inceledi. Analizlerde kanında ölçülebilir düzeyde tetrakloroetilen (PCE) bulunan kişilerin ciddi karaciğer fibrozisi gelişme olasılığı PCE bulunmayanlara göre üç kat daha yüksek çıktı. Nüfusun yaklaşık yedi yüzdeyi kanlarında PCE bulunduruyordu. Kanındaki PCE yoğunluğunda her 1 ng/mL artış, ciddi karaciğer fibrozisi riskini beş kat artırdı. Yaş, cinsiyet, ırk, etnik köken ve eğitim düzeyi gibi değişkenler kontrol edilse de risk bağlantısı devam etti.

PCE’ye maruz kalmanın başlıca yolu solunumdur. Kuru temizleme makinelerinden çıkan kıyafetler zaman içinde havaya küçük miktarlarda PCE salar; aynı kimyasal el işi yapıştırıcıları, leke çıkarıcıları ve paslanmaz çelik parlatıcıları gibi ürünlerde de bulunuyor. Kimyasal ayrıca toprağa karışarak yer altı sularına ulaşıp içme suyunu kirletebiliyor. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) PCE’yi muhtemel kanserojen olarak sınıflandırmış ve ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) kuru temizlemede kullanımını 10 yıllık aşamalı bir süreçle kaldırma çalışmalarına başlamıştır.

Araştırma, PCE’ye maruz kalan kişilerin ciddi karaciğer fibrozisinin alkol tüketimi veya karaciğerde yağ birikimi gibi tipik risk faktörleriyle açıklanmadığını gösterdi. Bu bulgu, çevresel kimyasalların bilinen risk unsurlarının dışında kalan karaciğer hastalıklarında rol oynayabileceğini işaret ediyor. Çalışmanın başyazarı Dr. Brian P. Lee, “Hastalar, içinde bulunduğu risk faktörleriyle uyuşmayan bir karaciğer hastalığına sahip olabilir; PCE maruziyeti bu durumu açıklayabilir” dedi. Yüksek gelirli bireylerin kuru temizleme hizmetlerini daha sık kullanması ve kuru temizleme tesislerinde çalışanların uzun süreli doğrudan maruziyet nedeniyle yüksek risk altında olduğu rapor edildi.

Metin Uçar

Metin Uçar, Odak 24 Haber haber merkezinde görev yapan deneyimli bir gazeteci. Ekonomi, teknoloji ve yerel gündem başlıklarında içerik üretiyor; doğrulanmış bilgiyi hızlı biçimde aktarmayı ilke ediniyor. Arşivinde 430 haber bulunuyor.

Metin Uçar yazarının 449 haberi →

Yorum Yap